Xaricdə bakalavr təhsili azərbaycanlı məzunlar üçün getdikcə daha əlçatan olur. Bu yazıda xarici universitetlərə qəbul şərtlərini, lazım olan imtahanları və müraciətin addımlarını sadə dillə izah edirik.
Xarici universitetlərə qəbul şərtləri
Hər universitetin öz tələbləri var, lakin əksər ölkədə bunlar soruşulur:
- Attestat — orta məktəbi bitirdiyinizi təsdiq edir, orta bal çox vaxt əsas meyardır.
- Qəbul imtahanı — ölkəyə görə SAT, YÖS, universitetin öz imtahanı və ya DİM balları. Ətraflı: SAT imtahanı nədir?
- Dil sertifikatı — ingilisdilli proqram üçün IELTS, TOEFL və ya Duolingo; ölkənin öz dilində oxumaq üçün həmin dilin sertifikatı. Ətraflı: IELTS, TOEFL, yoxsa Duolingo?
- Motivasiya məktubu və bəzən tövsiyə məktubları.
- Portfolio — dizayn, memarlıq, musiqi və incəsənət ixtisasları üçün.
Tam sənəd siyahısı: Xaricdə təhsil üçün lazım olan sənədlər.
Hazırlıq ili (foundation) nədir?
Bəzi ölkələrdə (məsələn, Böyük Britaniyada) birbaşa birinci kursa qəbul üçün 12 illik məktəb təhsili gözlənilir. Belə hallarda universitetlər bir illik foundation (hazırlıq) proqramı təklif edir. Bundan başqa, ölkənin dilində oxuyacaqsınızsa (türk, çex, alman, rus, koreya və s.), çox vaxt əvvəlcə bir illik dil hazırlığı keçilir.
Ölkəni necə seçməli?
- Büdcə: təhsil haqqı və yaşayış xərcləri ölkədən ölkəyə çox fərqlənir. Türkiyə, Macarıstan, Polşa və Çexiya daha əlçatan seçimlərdir.
- Dil: ingiliscə oxumaq istəyirsiniz, yoxsa yeni dil öyrənməyə hazırsınız?
- İxtisas: tibb, mühəndislik, İT, biznes — bəzi ölkələr müəyyən sahələrdə daha güclüdür. İxtisas üzrə axtarın.
- Təqaüd imkanları: Xaricdə pulsuz təhsil və təqaüdlər.
Müraciət təqvimi
- 10–11-ci sinif: ölkə və ixtisas seçimi, dil imtahanına və SAT-a hazırlıq.
- 11-ci sinfin payızı: imtahanlar, sənədlər, motivasiya məktubu.
- Qış — yaz: müraciətlər (Avropa və ABŞ üçün əsas müddət), təqaüd müraciətləri.
- Yay: qəbul məktubu, viza, yaşayış yeri.
Türkiyə kimi bəzi ölkələrdə müraciətlər yaz və yay aylarında da davam edir. Hər universitetin tarixlərini universitet səhifələrində göstəririk.
Tez-tez verilən suallar
Xaricdə bakalavr təhsili neçə il çəkir?
Əksər ölkədə 3–4 il. Tibb və bəzi mühəndislik ixtisasları daha uzun çəkir. Hazırlıq ili varsa, ona əlavə bir il gəlir.
SAT olmadan xaricdə bakalavra qəbul olmaq mümkündürmü?
Bəli. Bir çox ölkə attestat, DİM balları və ya öz imtahanı ilə qəbul edir. SAT isə seçim imkanlarını genişləndirir.
Müraciətdə kömək edirsinizmi?
Bəli. Xaricdə təhsil xidmətimiz ilə ölkə və universitet seçimindən viza mərhələsinə qədər dəstək oluruq.